در این مقاله چهار روش اصلی تخریب ساختمان یعنی تخریب بالا به پایین (دستی و مکانیکی)، روش گوی تخریب و روش انفجار به همراه جزئیات اجرایی، ترتیب عملیات و نکات ایمنی بررسی میشود.
روشهای تخریب ساختمان
در این مقاله، چهار روش تخریب: بالا به پایین (دستی)، بالا به پایین (مکانیکی)، روش گوی تخریب و روش انفجار مورد بررسی قرار میگیرد.
۱- تخریب از بالا به پایین
در این روش تخریب از سقف شروع میشود و تا پایین ادامه پیدا میکند. که بر اساس وضعیت سازه و کارگاه شیوههای خاصی در اجرای آن وجود دارد.
ترتیب تخریب
ترتیب تخریب باید بر اساس شرایط کارگاه، محدودیتهای موجود، محل ساختمان، قسمتهای مختلف سازه و ساخت آن مشخص شود. که به صورت مراحل زیر میباشد:
- سازههای برآمده، سایبانها، تراسها و بخشهایی که به قسمتهای خارجی اتصال دارد باید در ابتدا و قبل از تخریب سازههای اساسی خراب شود. 1-1. در هنگام تخریب کف اتاقها، اتاقهای آسانسور، مخزنهای احتمالی باید به ترتیب از بالا به پایین نسبت به سقف اصلی خراب شوند. 1-2. تخریب سالنهای کف باید از وسط شروع شده و به سمت ستونهای تکیهگاه ادامه پیدا کند. 2-3. ستونهای کف باید به ترتیب تخریب شوند: • ستونهای جلو آمده • بعد تیرهای وسط • بعد تیرهای اصلی 3-3. ستونها بهتر است بعد از تخریب تیرهای بالاتر خراب شوند.
سازههای برآمده و بالکن
بالکن و ایوان احتمالاً به سمت جلو خیابان و یا پیادهرو برآمده هستند، باید به سازههای تکیهگاهی و پایههای محافظ تکیه داده شوند.
۲- تخریب مکانیکی
ترتیب تخریب با ماشین معمولاً مانند روش دستی از بالا به پایین است و از طبقات بالا شروع میشود.
بالا بردن ماشین
ماشینآلات توسط جرثقیل و یا ماشینهای قابل تأیید مهندسین سازه روی سقف ساختمان قرار میگیرد که در هنگام عملیات باید منطقه مسدود شود.
محل تکیه ماشینها
بار وارده به ماشینهایی که در کف قرار دارند بررسی میشود تا اگر نیاز به شمعزنی بود ماشینها ایمنیشان حفظ شود. و جابجاییها بهتر است در همان مکانهای شمعزده شده کار شود.
ساختن رمپ به صورت موقت
ماشینها توسط رمپ به طبقات پایین انتقال پیدا میکند که شیب رمپ بیشتر از ۱:۷۵ نباید باشد.
مناطق ممنوعه جهت جابجایی ماشینآلات مکانیکی
- تا ۲ متری لبه ساختمان
- تا ۱ متری بازشو کف
- سازههای پیشآمده
۳- تخریب با روش گوی
برخی جرثقیلهای دارای یک گوی تخریب میباشند که با ضربههای گوی عملیات تخریب انجام میشود و گوی از خارج به داخل ضربه میزند. از این روش بیشتر برای مخروبهها و ساختمانهای تأسیساتی صنعتی استفاده میشود و برای این کار نیاز به یک فضای باز زیاد در پیرامون دستگاه است و مهارت شخص بسیار مهم است.
نحوه استفاده
1-1. تخریب از بالا به پایین انجام میشود.
قوانین:
- ضربه آزاد گوی بر بالای سازه
- حرکت به صورت آونگی همجهت با بازوی دستگاه
- کابلی وجود دارد که حرکات گوی را کنترل میکند تا گوی به صورت نوسانی برخورد کند تا از سقوط به خارج پیشگیری شود.
- بوم دستگاه در هنگام کار نباید بیشتر از ۳ متر بالا رود.
- فضای باز بین جرثقیل و ساختمان باید دارای ۵۰ متر ارتفاع باشد.
- کار نباید در مجاورت خطهای هوایی برق انجام گیرد.
- اطراف کار باید فنسکشی شده تا از رفتوآمد عموم ممانعت به عمل آید.
- یک مشاور و مهندس راهنما و مجرب باید حضور داشته باشد تا نسبت به ایمنی کار اطمینان حاصل شود.
۴- انفجار
فرد پیمانکار برای این کار باید پروانه تخریب داشته باشد و پس از بررسی محل همسایهها، محیط اطراف یک گزارش کامل تهیه نموده و اگر حاصل بررسی مثبت بود میتواند کار را شروع کرده و با ملاحظات کامل شروع به کار نماید.
تشویق خاطراتی که برای این کار وجود دارد
باید مطمئن بود که قبل از انفجار پایداری و یا ضعف ساختمان در چه حدی است.
- برای جلوگیری از پراکندن نخالهها به اطراف بهتر است اطراف تعبیه شده و یا فضای مناسب در زیر زمین وجود داشته باشد.
- افراد و ساکنین منطقه باید تخلیه شوند و حداقل ۳ متر برای ممانعت ورود افراد وجود داشته باشد، تا صدا و گرد و خاک باعث آزار نشود.
- باید تمامی شرایط پیشبینی نشده مانند انفجار زودتر از موعد و یا عمل نکردن مواد در نظر گرفته شود.
- باید طوری برنامهریزی شود که ساختمان به سمت خودش یا منطقه آزاد در نظر گرفته شده تخریب شود.
- بعد از عملیات باید مطمئن شویم تمامی مواد منفجره عمل کرده و بررسی کامل صورت گیرد.
- بهتر است از انفجار غیرالکتریکی استفاده شود تا ضررهای امواج کمتر شود.
